Hillside washer – Hill washer là gì

Hillside washer, hay hill washer, là thuật ngữ tiếng Anh chỉ loại long đền đúc dùng ở đầu ty giằng xiên trong kết cấu thép. Ở Việt Nam, chi tiết này thường được gọi là long đền móng ngựa hoặc con sò gang.

Bài viết giải thích nghĩa của thuật ngữ và vai trò của chi tiết này. Mục đích là giúp người thi công, mua hàng và lắp dựng hiểu đúng khi gặp cụm từ này trong bản vẽ hoặc spec kỹ thuật.

1. Hillside washer nghĩa là gì?

Hillside washer là long đền có đáy phẳng và mặt trên cong. Nó dùng để bắt đai ốc cho thanh giằng đi xuyên qua bản thép theo một góc nghiêng. Mặt cong cho phép siết đai ốc ở nhiều góc khác nhau, nhờ đó giảm thời gian lắp và chỉnh sửa tại hiện trường.

1.1 Giải nghĩa từng từ

Dưới đây là nghĩa đen của từng từ tiếng Anh trong Hill hoặc Hillside Wassher

• Hill: Ngọn đồi
• Hillside: Sườn đồi, sườn dốc
  • Tức là: Mặt trên của long đền cong như một sườn dốc
• Washer: Long đền, vòng đệm. Chi tiết đệm giữa đai ốc và bề mặt thép

Ghép lại, có thể hiểu nôm na hillside washer là “long đền sườn dốc“. Đây là một tên gọi theo hình dáng: Thanh giằng có thể tựa vào bất kỳ điểm nào trên sườn cong đó.

ANH

1.2 Hill washer và các cách viết khác

Trong tài liệu tiếng Anh, bạn có thể gặp nhiều cách viết. Tất cả đều chỉ cùng một chi tiết:

Cách viết	Ghi chú
Hillside washer	Tên đầy đủ, phổ biến nhất trong catalogue
Hill washer	Dạng rút gọn, hay gặp trong bản vẽ và đơn hàng
Hill side washer	Biến thể viết tách
Cross-bracing washer	Gọi theo chức năng: long đền cho giằng chéo
Flanged hillside washer	Biến thể có thêm vành để rải lực rộng hơn

ANH

1.3 Hillside washer trong tiếng Việt gọi là gì?

Thực tế tại Việt Nam thì lại gọi bằng cách sử dụng các bộ phận hoặc con vật thân thuộc có hình dáng như giải thích về Hillside Washer ở trên để gọi chi tiết cơ khí này. Ở công trường và chợ vật tư Việt Nam, hillside washer được gọi theo hình dáng, và tên gọi khác nhau theo vùng miền:

• Long đền móng ngựa (hoặc vòng đệm móng ngựa): Phổ biến ở miền Bắc, vì hình dáng giống móng ngựa.
• Con sò gang: Phổ biến ở miền Nam, vì khi úp xuống trông giống con sò và được đúc bằng gang.

Khi đặt hàng trong nước, nên ghi song ngữ để tránh nhầm lẫn. Ví dụ: “hillside washer (long đền móng ngựa) cho ty giằng M16”.

ANH

2. Hillside washer dùng để làm gì?

Hillside washer giải quyết một bài toán cụ thể: Bắt đai ốc cho ty giằng khi thanh không vuông góc với mặt thép.

• Trong nhà xưởng và nhà tiền chế, ty giằng chéo được dùng cho giằng mái và giằng cột.
• Ty giằng chỉ làm việc khi đặt xiên.
• Khi thanh đi xuyên qua bản thép theo góc khác 90°, đai ốc không còn mặt tựa vuông góc và long đền phẳng thông thường không xử lý được việc này.

ANH

3. Cấu tạo của hillside washer

Ba bộ phận dưới đây là không thể thiếu cho mỗi hill washer. Bởi, mỗi bộ phận thực hiện một vai trò khác nhau không thể bỏ qua

Bộ phận	Vai trò
Đáy phẳng	Tì sát mặt bản thép, truyền lực đều
Mặt cong	Luôn tạo mặt tựa vuông góc cho đai ốc, dù thanh đi vào ở góc nào trong dải cho phép
Vấu khóa (locking tab)	Cắm vào mép lỗ, giữ long đền không trượt khi căng thanh

Nhờ đó, liên kết xuyên không cần bản mã, clevis hay chốt. Việc căng thanh có thể thực hiện bằng cách siết đai ốc ngay tại hillside washer.

[Hình minh họa: hillside washer lắp trên cánh dầm, có chú thích đáy phẳng – mặt cong – vấu khóa]

4. Gặp hill washer trong spec kỹ thuật thì hiểu thế nào?

Trong spec tiếng Anh, hillside washer thường nằm trong dòng mô tả hệ giằng. Ví dụ minh họa dưới đây mô tả rõ nét cho một ứng dụng thực tế thường thấy

ROD BRACING: 3/4" DIA. ROD W/ HILLSIDE WASHER, HEX NUT & FLAT WASHER EACH END, HDG

Có thể hiểu dòng này như sau:

• ROD BRACING: hệ giằng bằng thanh tròn (ty giằng).
• 3/4″ DIA. ROD: thanh đường kính 3/4 inch, khoảng 19 mm.
• W/ HILLSIDE WASHER: có hillside washer tại vị trí thanh xuyên qua bản thép.
• HEX NUT & FLAT WASHER EACH END: mỗi đầu thanh kèm một đai ốc lục giác và một long đền phẳng.
• HDG: mạ kẽm nhúng nóng cho cả bộ.

ANH

Với người mua hàng, chỉ cần nắm ba thông tin:

• Cỡ thanh ty (inch hay hệ mét)
• Nối ty là gì
• Số lượng là mỗi đầu thanh một chiếc.

5. Hai lưu ý quan trọng khi lắp hillside washer

• Lắp đúng chiều vấu khóa.
  • Vùng làm việc là từ giữa mặt cong đến phía đối diện vấu khóa.
  • Thanh không được nằm giữa tâm mặt cong và vấu khóa
  • Lắp ngược chiều sẽ làm long đền trượt và ty giằng bị cong khi siết.
• Làm lỗ ô van thay vì lỗ tròn.
  • Vì thanh đi xiên, lỗ trên bản thép nên được kéo dài theo phương thanh.

[Hình minh họa: so sánh lắp đúng và lắp sai chiều vấu khóa]

6. Tóm tắt về hill washer

• Hillside washer và hill washer là cùng một chi tiết, có nghĩa đen là “long đền sườn dốc”.
• Tiếng Việt gọi là long đền móng ngựa (miền Bắc) hoặc con sò gang (miền Nam).
• Chi tiết dùng ở đầu ty giằng xiên xuyên qua bản thép, tạo mặt tựa vuông góc cho đai ốc.
• Khi lắp, chú ý chiều vấu khóa và dùng lỗ ô van.